Woordsoep is een van mijn favoriete websites: de nieuwsbrief is een genot om te lezen, altijd inspirerend en bij vlagen hilarisch. Deze viel vooral op door het IJslands - plotseling erg actueel!

Woordsoep: "'Kakofonie' is het buurwoord van 'kakografie'. Dat is een mooi fenomeen: buurwoorden. Het moet wel raar lopen, wil ik bij het raadplegen van een woord in de Dikke Digitale niet even naar het buurwoord kijken. Mijn uiterst vage 'theorie aangaande buurwoorden en hun gebruik' luidt kortweg:

‘Een buurwoord is een woord dat direct voor, dan wel direct na een woord of begrip in het woordenboek staat.'
 

Daar kijkt u van op, wat? Meestal lijken ze ook nog eens op elkaar, die buurwoorden. Soms ook niet, vooral niet in de overgangen van de ene naar de andere letter uit het alfabet. Maar in de regel is het gras ook hier groener bij de buren. Bekijkt u de volgende buurwoorden maar eens:

Satellietzender / satempaal betekenen overgang / overgalmen.
buitenlekker / buitenleven betekenen slaags / slaaibek.

Kakofonisch en kakografie zijn wat mij betreft even feestelijk. Ze gaan beide uit van het Griekse ‘kakos’ dat ‘slecht betekent’. 'Fonisch’ kennen we natuurlijk uit telefonisch en 'grafisch' kennen we uit 'telegrafisch'. Het eerste heeft betrekking op geluid, het tweede op dat wat geschreven is. Simpel samengevat: het één betekent 'slecht geschrift', het ander 'slecht geluid'. Er zijn minstens drie overeenkomsten: beide woorden stammen uit het Grieks, beide hebben betrekking op iets dat we zintuiglijk kunnen waarnemen en in beide gevallen is de strekking van het woord negatief.

Er zijn ook buurtálen. Zo lijkt Nederlands meer op Duits dan op Japans. (Een leuk weetje waar u op de verjaardag van tante Celia flink de blits mee kunt maken). IJslanders zijn oude buren die al lang geleden naar het westen zijn geëmigreerd. De Fransen die we ervoor hebben teruggekregen lenen ons in tijden van nood graag een fles wijn, een kopje suiker of een slordige duizend Franse woorden. Als ze bij ons aankloppen, doen wij ook niet kinderachtig: als het op een Franse boulevard (bolwerk) regent, komen de hellebaarden (hallebardes) uit de lucht. IJslanders lenen wel uit, maar halen hun neus op voor onze tegengebaren. De geiser die bij u thuis op de waakvlam staat, is ontleend aan de waterspuwer in Geysir en voor 'eidereendjes a l'orange' moet u twee keer leentjebuur spelen: bij die kale Fransen en wederom bij de IJslandertjes. De laatsten hoeven er niks voor terug. Nei takk! IJslanders houden hun taal graag van vreemde smetten vrij. Een telefoon is een simi (oud-IJslands voor draad). Speciale commissies vertalen i-pod, adsl en chocoladepepernoot in raszuiver IJslands. Nýyrðasmíð (opnieuw smeden) heet dat. Ik ben er geen liefhebber van. Je moet niet doen alsof taal een verzameling bacteriën in een reageerbuis is, die je naar believen genetisch kunt manipuleren. Dat gaat maar muf ruiken op den duur.

Bron: Nieuwsbrief Woordsoep
 

link | 0 reacties